Architect Herwig Minnen: ‘Zo’n opdracht krijg je niet vaak’

Zeeland biedt architecten afwisselend werk, vindt Herwig Minnen van Architecten Alliantie in Goes. Het project dat Hulst na 15 jaar weer een bioscoop bezorgde, stelde hem ook weer voor interessante, nieuwe uitdagingen. “Ruimtelijke problemen analyseren en daarvoor oplossingen aandragen, dat is het leuke van het vak.”

In december 2020 begon hij aan de opdracht: ontwerp een bioscoop met brasserie plus een aangrenzend restaurant met bedrijfswoning. “Een moderne bioscoop in het hart van de oude binnenstad: dat is bijzonder!” Uitdagend was ook dat er binnen een strak budget gewerkt zou worden.

De opdracht
De plaats van handeling lag aan de Nieuwe Bierkaai, het water in het centrum van Hulst. “Er zou op waterniveau en op het maaiveld gebouwd worden. De initiatiefnemers wilden de bioscoop met brasserie aan het water situeren. Op straatniveau was er een bestaand pand dat al jaren leegstond – eerder was hierin een café met bovenwoning gevestigd. Dit pand moest worden omgeturnd tot een restaurant met nieuwe bedrijfswoning.”

Ontwerp
Herwigs ontwerp verbindt de nieuwe bioscoop met het gerenoveerde en uitgebreide pand. “Een tussenlid zorgt daarvoor. In dit tussenlid bevindt zich ook de entree naar de bioscoop, die drie zalen heeft: een grote en twee kleinere. Bezoekers van de bioscoop komen dus binnen op straatniveau. De brasserie bevindt zich op waterniveau en heeft een terras waarvandaan je uitkijkt over het water.” Fysiek is er dus een verbinding aangebracht tussen bioscoop en brasserie De Koning van Engeland enerzijds en restaurant State anderzijds. Zakelijk staan de beide ondernemingen echter los van elkaar.

Beeldbepalende boeg
De Nieuwe Bierkaai was vroeger een insteekhaven. Dit gegeven inspireerde Herwig bij de vormgeving van de bioscoop: “Ik had het beeld voor ogen van een schip dat in de haven aanmeert.” Dit opvallende beeld bleek ook een praktisch voordeel te bieden. “Met de oplopende lijnen in het dakprofiel was het mogelijk om aan de straatkant met de goothoogte binnen de maat van het bestemmingsplan te blijven. Verdergaand naar de waterkant konden we de nokhoogte hoger optrekken, zodat daarin het profiel van de grote zaal paste.”

Herwig ontwierp eerder een bioscoop in Terneuzen. “Bij een bioscoopzaal moet je met veel zaken rekening houden. Hoe zitten mensen, kijken ze over of langs elkaar heen? Hoe groot is het scherm en wat is de kijkhoek? Die ervaring kwam goed van pas.”

Geluidswering
Herwig werkt regelmatig aan transparante gebouwen en woningen. Hier was echter iets anders nodig. “Een bioscoop moet een soort ‘dichte doos’ zijn. Zo mag er niet te veel licht binnenkomen.” Daarnaast is geluid een belangrijk item. “De bioscoop produceert behoorlijk veel geluid. Dat is niet alleen afkomstig van de geluidsinstallatie, maar ook van de andere gebouwinstallaties, zoals warmtepompen en ventilatiesystemen. Dat mag geen overlast geven voor de buurt, want daar zijn niet alleen winkels en horeca gevestigd, maar wonen ook heel wat mensen. Dus hebben we de nodige geluidwerende maatregelen genomen.” Bioscoop en Brasserie De Koning van Engeland is begin 2023 officieel geopend, maar mogelijk zullen nog extra maatregelen worden genomen. “Er zullen nog enkele geluidsmetingen plaatsvinden. Afhankelijk daarvan zullen eventueel geluidsschermen worden geplaatst.”

Verloop project
Bouwbedrijf Van Driessche & De Koster had de leiding over het project en stelde een bouwteam samen, waarvan naast Architecten Alliantie, ook Goemaat Kozijnen, IZV Staalbouw en Poppe Installatietechniek deel uitmaakten. Voor Herwig en zijn collega’s begon het project in december 2020. “Tot juni 2021 zijn we druk geweest met het ontwerpen en de aanvraag van de bouwvergunning. Daarna zijn de werkvoorbereiders aan de slag gegaan.” De bouw ging in januari 2022 van start; de oplevering vond eind 2022 plaats.

Restaurant State en bedrijfswoning
Duurzaamheid was een belangrijk onderdeel van de opdracht. “In het ontwerp voor het bestaande pand is voortgeborduurd op de structuur die er al was. Een deel van de zijgevel is weggehaald om extra ruimte te creëren. De schil van de bestaande woning is geïsoleerd en van stucwerk voorzien. In het restaurant en de bedrijfswoning zijn nieuwe kunststof kozijnen met het SOFTLINE 82 NL RETRO profiel van VEKA geplaatst. Hiervoor is gekozen omdat dit verdiepte profiel past bij de omgeving en omdat kunststof energetische voordelen biedt.” De kunststof kozijnen voor het hele project werden geleverd door Goemaat. Aan de buitenzijde zijn drie kleurvarianten toegepast, namelijk hout Winchester, VEKA SPECTRAL antraciet en VEKA SPECTRAL reinwit. De kleur aan de binnenzijde is BASIS wit RAL 2016. Verder heeft het pand een serre gekregen en is er een warmtepomp en balansventilatie met warmteterugwinning geplaatst.

Bioscoop en brasserie
Het pand van De Koning van Engeland is ook voorzien van een warmtepomp en balansventilatie met warmteterugwinning. Op het dak van de bioscoop zijn zonnepanelen aangebracht. Ook in de brasserie en de bioscoop zijn kunststof kozijnen met het SOFTLINE 82 NL RETRO toegepast, met aan de buitenzijde VEKA SPECTRAL grafietzwart en aan de binnenzijde BASIS wit RAL 2016. “Verder zijn bij de entree grote kunststof kozijnen geplaatst, met daarin dichte panelen en kaders voor affiches. Dat geeft een levendiger beeld en maakt de gevel transparanter. In de trappenhal en de foyer enkele kunststof kozijnen geplaatst, die de gevel gelaagder maken.”

Intensief traject
Als lid van het bouwteam was Herwig steeds bij het project betrokken. “In de uitvoeringsfase heb ik nog wat bouwbegeleiding gedaan. In een bestaand pand kom je namelijk altijd onverwachte zaken tegen. Daar moet je direct op kunnen reageren.” Hoe kijkt hij terug op het project? “Het was intensief. We hebben veel overleg gehad met de gemeente en de welstandscommissie. Dat is ook logisch, want het complex is gelegen in de binnenstad en sluit direct aan op bewoond gebied. Daarnaast moesten we ook goed kijken naar de aansluiting op het water en de twee trappen aan weerszijden van het complex. Dat heeft de nodige sessies gevraagd.” Binnen het bouwteam is ook veel zorg besteed aan de keuze van de materialen en de positionering van installaties. “Het is een goede samenwerking geweest; het project is vlot verlopen.”

Afwisseling
Architecten Alliantie is een bureau met een brede oriëntatie. “We hebben ons niet gespecialiseerd in een bepaald bouwtype. Dat ligt ook niet voor de hand in een kleine provincie als Zeeland. Ook qua werkzaamheden zijn we breed inzetbaar: vanaf de initiatieffase en ontwerp tot en met uitwerking, bouwbegeleiding, toezicht en directievoering.” Afwisselend werk: dat bevalt goed. “Als architect ben je immers ook opgeleid om in heel verschillende situaties je bijdrage te leveren. Samen met de creatieve, technische en praktische uitdagingen is dat de charme van ons vak.”